Mark Swysen, Philip Bogaert & Els Aerts: Drie kunstenaars, drie verhalen in de Sint-Jacobskerk
Sint-Jacobskerk – Gentse Cultuurkerk, Bij Sint-Jacobs, Gent
Dinsdag t.e.m. zondag van 14u tot 18u
Tijdens Ghent Art Week opent ook de Sint-Jacobskerk haar deuren voor hedendaagse kunst. Met de tentoonstelling Drie kunstenaars, drie verhalen brengt curator Sophie Cocquyt het werk van Mark Swysen, Philip Bogaert en Els Aerts samen. Drie kunstenaars met heel verschillende artistieke talen, maar met één bijzondere gemene deler: de kerk is hier veel meer dan alleen een tentoonstellingsruimte.
In deze Gentse cultuurkerk krijgen kunst, ontmoeting en verwondering een plaats. Installatiekunst, fotografie en beeldende kunst gaan er een dialoog aan met een gebouw dat zelf al eeuwenlang drager is van beelden, symbolen, rituelen en verhalen.
Mark Swysen – wanneer de kerk onderdeel wordt van het kunstwerk
Mark Swysen presenteert Mens? Symfonie voor een voetnoot in de tijd, een installatie waarin hij de mens en diens plaats in de wereld bevraagt.
Vanuit zijn achtergrond in de conceptuele kunst beschouwt Swysen het idee als een essentieel onderdeel van het kunstwerk. Hij haalt alledaagse objecten uit hun vertrouwde omgeving, combineert ze en geeft ze een nieuwe betekenis. Precies daarom krijgt zijn werk in de Sint-Jacobskerk een extra dimensie.
Swysen werkt graag in situ. De architectuur, de stilte, het licht en de historische betekenis van de kerk worden zo mee onderdeel van het werk.
Een van de installaties toont een lege aardbol, omgeven door transparante plastic paraplu's. Die paraplu's verbeelden onze behoefte om ons tegen alles en nog wat te beschermen: ongevallen, ziekte, oorlog en andere gevaren. Maar de bescherming is doorzichtig en kwetsbaar. De mens houdt zichzelf voor dat hij zich tegen alles kan verzekeren, terwijl absolute bescherming onmogelijk is.
Elders staan twee fietsen onder een reuzenparaplu, maar in tegengestelde richting. Hoe kan je samen vooruitgaan wanneer je niet dezelfde kant uit fietst? Het werk stelt daarmee vragen over de middelen waarmee mensen hun doelen proberen te bereiken en over de mogelijkheid om werkelijk samen dezelfde richting te kiezen.
Ook identiteit en het menselijke streven naar perfectie komen aan bod. Een hermafrodiete figuur, tegelijk man en vrouw, beweegt tussen twee identiteiten en stelt de eenvoudige maar fundamentele vraag: "Wie ben ik eigenlijk?" Het werk nodigt uit om na te denken over identiteit, natuur en aanvaarding.
De aanwezigheid van deze werken in een kerk is dan ook geen toeval. Swysen zoekt bewust de confrontatie tussen hedendaagse vragen en een ruimte die al eeuwenlang probeert betekenis te geven aan fundamentele menselijke thema's.
Philip Bogaert – twintig Groenlandse kerken ontmoeten één Gentse kerk
Ook Philip Bogaert brengt de kerk letterlijk de kerk binnen.
Zijn fotografische project volgt twintig kerkgebouwen langs de uitgestrekte westkust van Groenland. De reis begint bij Qaqortoq, op ruim 60 graden noorderbreedte, en loopt via onder meer Nuuk, Sisimiut, Ilulissat en Upernavik helemaal tot Qeqertat, op meer dan 77 graden noorderbreedte.
De foto's worden in de kooromgang van de Sint-Jacobskerk gepresenteerd en creëren zo een stille ontmoeting tussen gebedshuizen die duizenden kilometers van elkaar verwijderd zijn.
De kleine Groenlandse kerken en de monumentale Gentse Sint-Jacobskerk verschillen in architectuur, omgeving, geschiedenis en schaal. Toch delen ze eenzelfde fundamentele functie: het zijn plekken die mensen hebben gecreëerd voor ontmoeting, bezinning en een zoektocht naar iets wat het alledaagse overstijgt.
Op een moment waarop Groenland vaak vanuit geopolitiek perspectief in de belangstelling staat, kiest Bogaert voor een andere blik. Niet het grondgebied of de politieke actualiteit staat centraal, maar de plekken die mensen er hebben gebouwd en de gemeenschappen en verhalen die ermee verbonden zijn.
Zo ontstaat in de kooromgang een bijzonder gesprek: twintig kerken uit Groenland die tijdelijk te gast zijn in één eeuwenoude kerk in Gent.
Els Aerts – De twaalf blijven reizen
Bij Els Aerts krijgt het begrip "tentoonstellingsplek" nog een andere betekenis.
Haar project De twaalf is namelijk zelf op reis.
De twaalf vertrokken vanuit de Begijnhofkerk in Brussel en verhuisden vervolgens naar de Antwerpse Begijnhofkerk. Daarna trokken ze verder naar een kerk in Essen en verbleven ze bijna een jaar in een bijzondere kerk in Olen. Nu hebben ze in de Sint-Jacobskerk hun vijfde halte gevonden.
Maar Gent is opnieuw slechts een tijdelijke verblijfplaats.
In oktober moeten De twaalf verder. Waarheen, is voorlopig nog niet bekend. De kunstenares stelt daarom zelf de vraag: "Wie ontvangt ze na oktober?"
Dat reizende karakter geeft het project een bijzondere lading. De werken worden niet los gezien van de ruimtes waarin ze terechtkomen. Iedere kerk wordt een nieuw hoofdstuk en iedere omgeving voegt iets toe aan hun verhaal.
Voor Aerts is kunst bovendien nauw verbonden met persoonlijke ervaring. Creëren werd een manier om nieuwe ademruimte te vinden, ervaringen te verwerken en opnieuw te beginnen. Haar werk herinnert eraan dat kunst niet uitsluitend decoratie hoeft te zijn. Ze kan ook een noodzaak zijn: een manier om te overleven, te helen en opnieuw verbinding te zoeken.
Drie kunstenaars, maar ook drie ontmoetingen met dezelfde ruimte
Op het eerste gezicht konden de drie projecten nauwelijks verder uit elkaar liggen.
Mark Swysen werkt met installaties en alledaagse objecten. Philip Bogaert gebruikt fotografie om een geografische en culturele afstand te overbruggen. Els Aerts laat haar werk zelf van plek naar plek reizen.
Maar precies in de Sint-Jacobskerk ontstaat een onverwachte samenhang.
Bij Swysen wordt de kerk mede-auteur van het kunstwerk. Bij Bogaert ontmoet één Gentse kerk twintig kerken uit Groenland. En bij Aerts wordt de Sint-Jacobskerk één halte in een reis die langs verschillende kerken voert en waarvan de volgende bestemming nog onbekend is.
De kerk is daardoor niet alleen de plek waar deze tentoonstelling plaatsvindt. Ze wordt zelf onderdeel van de verhalen die er worden verteld.
Drie kunstenaars. Drie werelden. Drie verschillende manieren om naar mens, plaats, herinnering en betekenis te kijken.
Je hoeft er geen kunstkenner voor te zijn. Stap binnen, neem de tijd en laat je verrassen door wat er gebeurt wanneer hedendaagse kunst en een eeuwenoude ruimte elkaar ontmoeten.
Drie kunstenaars, drie verhalen
Sint-Jacobskerk – Gentse Cultuurkerk
Bij Sint-Jacobs, Gent
Te bezoeken tot en met 11 oktober 2026
Dinsdag t.e.m. zondag van 14u tot 18u
Gesloten op maandag
Gratis toegang
Comments